Podatek spadkowy w Wielkiej Brytanii 2026: progi, stawki i kalkulator IHT
Podatek spadkowy w Wielkiej Brytanii może dotyczyć także Ciebie — nawet jeśli uważasz, że Twój majątek jest „zbyt mały”. Zamrożone progi i rosnące ceny nieruchomości sprawiają, że 40% IHT przestaje być problemem tylko dla najbogatszych.
Jeśli planujesz przyszłość rodziny albo chcesz uniknąć kosztownych niespodzianek, musisz znać aktualne zasady. Poniżej znajdziesz progi, stawki i prosty kalkulator IHT na 2026 rok.
1. Czym naprawdę jest podatek spadkowy (IHT) w Wielkiej Brytanii?
Podatek spadkowy (Inheritance Tax, IHT) to podatek od wartości majątku osoby zmarłej — obejmujący nieruchomości, oszczędności, inwestycje, przedmioty wartościowe oraz niektóre darowizny.
Stan na 2026 rok:
– standardowa stawka IHT wynosi 40%
– obowiązuje tylko od części majątku powyżej 325 000 GBP
– próg ten (Nil Rate Band) jest zamrożony co najmniej do kwietnia 2031
– tylko ok. 5% majątków faktycznie płaci IHT, ale to liczba rosnąca
Kluczowe: IHT nie jest podatkiem „dla bogaczy”. To podatek od braku planowania.
2. Próg wolny od podatku w 2026: liczby, które musisz znać
W 2026 roku obowiązują dokładnie te same progi co kilka lat temu:
– Nil Rate Band (NRB): 325 000 GBP
– Residence Nil Rate Band (RNRB): 175 000 GBP
– łącznie: 500 000 GBP na osobę, jeśli dom trafia do dzieci lub wnuków
– małżeństwo/partnerstwo cywilne: nawet 1 000 000 GBP bez IHT
Brzmi dobrze? Tylko do momentu, gdy wartość majątku przekroczy 2 miliony GBP. Wtedy RNRB zaczyna się zmniejszać — £1 ulgi znika za każde £2 nadwyżki.
3. Kiedy NIE płaci się podatku spadkowego?
IHT nie jest należny, jeśli:
– cały majątek mieści się w progach NRB i RNRB
– wszystko przechodzi na małżonka lub partnera cywilnego
– majątek przekazany jest zarejestrowanej organizacji charytatywnej
– darowizny zostały dokonane ponad 7 lat przed śmiercią
Uwaga: darowanie domu, ale dalsze w nim mieszkanie, to klasyczny błąd — HMRC uzna to za „gift with reservation of benefit”. Podatek wraca.
4. Jak obliczyć podatek spadkowy – krok po kroku
Krok 1: Zsumuj wartość wszystkich aktywów (dom, oszczędności, inwestycje).
Krok 2: Dodaj darowizny z ostatnich 7 lat.
Krok 3: Odejmij długi (hipoteka, kredyty).
Krok 4: Odejmij przysługujące progi i ulgi.
Reszta? Opodatkowana 40%.
5. Kalkulator podatku spadkowego – sprawdź liczby
Najprostszy sposób, by zobaczyć realny problem, to policzyć go na zimno. Oficjalny kalkulator Which? pozwala oszacować IHT w kilka minut.
6. 40% – dlaczego to boli bardziej, niż myślisz
Przykład: majątek wart 525 000 GBP.
– próg: 325 000 GBP
– nadwyżka: 200 000 GBP
– podatek: 80 000 GBP
To nie teoria. To realna gotówka, którą spadkobiercy muszą zapłacić często zanim dostaną dostęp do majątku.
7. Małżeństwa i partnerzy: ukryta supermoc IHT
Niewykorzystane progi NRB i RNRB można przenieść na współmałżonka. Efekt? Podwojenie limitów bez żadnych skomplikowanych struktur.
Warunki są proste, ale formalności kluczowe — wniosek do HMRC musi być poprawny i kompletny.
8. Wycena majątku: tu HMRC najczęściej kwestionuje liczby
Najczęstsze spory z HMRC dotyczą wyceny nieruchomości i dzieł sztuki. Zaniżenie wartości? Kara. Zawyżenie? Niepotrzebny podatek.
Oficjalne wytyczne: gov.uk/valuing-estate-of-someone-who-died
9. Taper relief i darowizny – strategia cierpliwych
Darowizny sprzed 3–7 lat mogą korzystać z taper relief, obniżając podatek stopniowo. Po 7 latach — znikają całkowicie z IHT.
10. Najważniejsza prawda o podatku spadkowym
Podatek spadkowy nie niszczy majątków. Zaskakuje tych, którzy go ignorują.
Jeśli czytasz ten artykuł w 2026 roku, masz coś bezcennego: czas. A czas w IHT to najdroższa waluta.