İngiltere’de Kömür Gerçekten Bitti mi? 2026 Güncel ve Çarpıcı Analiz

İngiltere kömürü sahneden indirdiğini ilan etti; ışıklar kapandı, perde kapandı sanıldı. Ama kulis hâlâ sıcak. Kömür, bacadan değil cepten, limandan ve ithalat faturasından nefes alıyor; görünmez bir hayalet gibi sistemin içinde dolaşıyor.

Ratcliffe‑on‑Soar’ın kapanışı bir final değil, sadece sahne değişimiydi. Peki bu gölge bugün nerelerde dolaşıyor, ekonomiyi ve politikayı nasıl şekillendiriyor? Asıl hikâye burada başlıyor.

Kısa Tarih: Kömür İngiltere’yi Nasıl İnşa Etti?

İngiltere’nin modern dünyayı şekillendiren gücü kömürle başladı. 18. ve 19. yüzyılda Sanayi Devrimi’ni mümkün kılan bu siyah yakıt, buhar makinelerinden demiryollarına, çelikten şehir ısıtmasına kadar her şeyin temeliydi. 1920’lerde kömür sektöründe 1,2 milyon kişi çalışıyordu. Bu sadece bir enerji kaynağı değil, bir yaşam biçimiydi.

Ama aynı hızla yükselen her şey gibi, kömür de sert bir düşüş yaşadı.

Kırılma Anı: 30 Eylül 2024

30 Eylül 2024 gecesi saat 23:59’da Ratcliffe‑on‑Soar santralinin şebekeden ayrılmasıyla, İngiltere’de kömürle elektrik üretimi %0 oldu. 2025, ülkenin kömürsüz geçen ilk tam yılıydı. 2026 itibarıyla bu durum kalıcı.

Bu bir son gibi görünüyor. Ama aslında bir dönüşüm.

2026 Gerçeği: Kömür Tamamen Yok Olmadı

Çoğu insanın bilmediği kritik gerçek şu: İngiltere’de kömür hâlâ çıkarılıyor. Ancak artık elektrik için değil.

• Aktif maden sayısı (2025–2026): Yaklaşık 9 küçük ölçekli maden
• En büyük maden: Aberpergwm (Galler)
• Kullanım amacı: Elektrik değil, çelik üretimi (metalürjik kömür)
• Toplam istihdam: ~260–270 kişi

Yani kömür, enerji sahnesinden indi ama sanayinin arka odasında kalmaya devam ediyor.

Enerji Karışımı 2026: Kömürsüz Ama Gazlı

2025 verileri net bir tablo çiziyor:

• Rüzgâr: %29–32
• Güneş: %6–7
• Yenilenebilir toplam: ~%40
• Doğal gaz: %26–29
• Kömür: %0

Buradaki çelişki açık: Kömür gitti ama gaz hâlâ sistemin sigortası. Rüzgâr esmediğinde, güneş doğmadığında devreye giren yakıt hâlâ fosil.

Ekonomik Bedel: Kim Kazandı, Kim Kaybetti?

Kömürden çıkış çevresel bir zafer, ama sosyal olarak karmaşık.

• GSYİH katkısı (2026): %1’in çok altında
• Kapanan santraller: 15’ten fazla tesis (2012–2024)
• Yeniden eğitim programları: Rüzgâr, batarya ve hidrojen sektörlerine yönlendirme

Örneğin Ratcliffe‑on‑Soar’daki yaklaşık 170 çalışanın büyük kısmı, 2 yıllık söküm ve dönüşüm sürecinde istihdamda tutuldu. Bu, İngiltere’nin “adil geçiş” modelinin temel taşı.

Çevresel Sonuç: Büyük Kazanç Ama Bitmeyen Risk

Kömürden çıkış sayesinde elektrik sektöründeki karbon emisyonları 2012’ye kıyasla %74 azaldı. Ancak 2025’te karbon yoğunluğunun yeniden hafif yükselmesi, gaz bağımlılığının riskini gösteriyor.

Peki CCS ve Temiz Kömür Efsanesi?

Karbon Yakalama ve Depolama (CCS) teknolojileri teoride umut verici. Pratikte ise pahalı. 2026 itibarıyla İngiltere’de CCS, kömürü geri getirecek bir çözüm değil; sadece sanayide geçici bir tampon.

Sonuç: Kömür Bitti mi?

Elektrik için evet. Tarihsel olarak hayır.

İngiltere’nin kömürle ilişkisi artık bir enerji meselesi değil; bir hafıza, dönüşüm ve ders meselesi. Kömür, ülkeyi sanayileştirdi. Ondan çıkış ise ülkeyi geleceğe zorluyor.

Başta sorduğumuz soruya geri dönelim: Kömürün zamanı bitti mi?

Cevap 2026’da net: Enerjide evet. Hikâyede hayır.